قلیون | قلیان

قلیان به لبم ناد علی می‌گوید
نی در دهنم سینجلی می‌گوید
آن قل‌قله‌ای که در کف قلیان است
الله و محمد و علی می‌گوید

ساده‌ترین راه برای کشیدن قلیان، رفتن به یک سفره‌خونه درست‌وحسابی و سفارش یک قلیان دبش می‌باشد. با این کار، دیگر نیازی به آماده‌سازی قلیان ندارید و بعد از ۱۰ دقیقه، قلیان با طعم مورد نظر خود را می‌کشید! اما اگر در خانه قلیان دارید و می‌خواهید آن‌را آماده کشیدن کنید، بد نیست به مطالب زیر توجه بفرمایید.

مقدمه‌ای بر قلیان

خیلی‌ها فکر می‌کنند که قلیان چیز بدی است و خلاصه هر کسی که قلیان می‌کشه، آدم لاابالی هستش! اما باید بدانند که سخت در اشتباه‌اند. قلیان مرام خاص خودش رو داره و بعضی‌ها که با این مرام حال می‌کنند، می‌رن طرفش، دقت داشته باشید که تا قلیان با شرایط مناسب نکشید، به این مرام هیچ‌گاه پی نخواهید برد.

ذغال

قبل از هر چیز، باید یک بسته ذغال خوب تهیه کنید. ذغال درخت لیمو برای این کار، بسیار مناسب می‌باشد. دقت داشته باشید که از ذغال‌های نامرغوب، همانند ذغال‌هایی که برای کباب‌کردن به‌کار می‌روند، جدا پرهیز کنید. ذغال خوب ذغالیه که بعد از گداخته شدن (و یا به اصطلاح گرفتن)، وقتی که خاموش شد، کاملا خاکستر شده باشد.

ساده‌ترین راه برای آماده‌سازی ذغال، آن است که یک ظرف آهنی را برداشته و انتهای آن را با میخ سوراخ کنید. سپس ذغال‌های خود را درون این ظرف ریخته و آن را بر روی گاز قرار دهید. با این کار، گاز شما به هیچ عنوان کثیف نخواهد شد. اما عیب این روش در این است که مدت زمان زیادی را برای گرفتن همه ذغال‌ها می‌بایست صرف کنید. برای رفع این عیب، می‌توانید از یک عدد آتش‌گردان استفاده کنید. بدین‌صورت که بعد از گذشت دو، یا سه دقیقه، ذغال‌ها را درون آتش‌گردان ریخته، و درون بالکن یا حیاط خانه‌تان، شروع به چرخاندن ذغال‌ها نمایید. آن‌قدر این کار را انجام دهید، تا تمامی ذغال‌ها، کاملا گداخته شوند. دقت داشته باشید که قبل از گداخته کردن ذغال‌ها، ابتدا قلیان را آماده کشیدن نمایید.

تنباکو (توتون)

تنباکوهای مخصوص قلیان به طور کلی به دو دسته میوه‌ای و چوب تقسیم می‌شوند. تنباکوهای چوب (نظیر خوانسار، عرب و مغان) کار ما جوونا نیست! قدیمی‌ها از این نوع تنباکوها استفاده می‌کردند و دوره‌اشان کم‌کم دارد به اتمام می‌رسد. این تنباکوها را برای آماده‌سازی، می‌بایست چندین ساعت قبل از کشیدن درون آب خیس کرد تا زهر آن گرفته شود. در این نوع تنباکوها، ذغال مستقیما بر روی تنباکو قرار می‌گیرد.

تنباکوهای میوه‌ای، نیازی به خیس کردن ندارند و هر زمان که بخواهید می‌توانید از آن‌ها استفاده نمایید. اما متاسفانه ضرر این نوع تنباکوها، خیلی بیشتر از تنباکوهای چوب می‌باشد. برای استفاده از این نوع تنباکوها، می‌بایست بین تنباکو و ذغال، یک فویل آلومینیومی قرار داده و درون آن، سوراخ‌هایی به مقدار کافی ایجاد کنید. گذاشتن مستقیم ذغال بر روی این نوع تنباکوها، سبب سوخته شدن آن‌ها شده و انسان را به بیماری سرطان مبتلا می‌کند.

اگر قصد کشیدن این نوع تنباکوها را دارید، سعی کنید تنباکویی را انتخاب نمایید که بتوان آن‌را به صورت طبیعی درست نمود. به عنوان مثال، تنباکوی دوسیب و یا طالبی، تماما شیمیایی می‌باشد، در صورتی که تنباکوی لیمو، جزء طبیعی‌ترین تنباکوها به حساب می‌رود. پیشنهاد ما به شما، استفاده از تنباکوهای پرتقال و لیمو می‌باشد. اگر هم خواستید، می‌توانید از هر دو طعم همزمان استفاده کنید تا حال بیشتری ببرید.

آماده‌سازی قلیان

یکی از اصلی‌ترین مراحل در قلیان کشیدن، آماده‌سازی آن می‌باشد. سعی کنید از قلیان‌هایی استفاده کنید که سازنده آن، تمام اجزای آن را با یکدیگر هماهنگ کرده باشد. با این‌کار مطمئن خواهید بود که قلیان بدون هیچ گونه عیب‌و‌ایرادی کار می‌کند. اما اگر خودتان می‌خواهید یک قلیان را سرهم‌بندی نمایید، خیلی دقت نمایید!

پس از آن‌که قلیان مورد نظر خود را سرهم کردید، می‌بایست تنگ آن را آب نمایید. دقت داشته باشید که میزان این آب بسیار مهم می‌باشد و یک میلیمتر کم یا زیاد بودن آن، تاثیر بسیار زیادی بر روی قلیان خواهد گذاشت. مقدار این آب نباید آنقدر زیاد باشد که موقع کشیدن درون شلنگ بیاید، نه آنقدر کم که صدای قل‌قل قلیان به گوش نرسد. بعد از دو سه بار استفاده از قلیان، مقدار دقیق آن دستتان خواهد آمد. آب قلیان را با هر بار استفاده حتما عوض کنید. زیرا آبی که مدت زیادی در قلیان بماند، سبب به وجود آمدن بیماری‌های پوستی، مثل لکه‌های پوستی می‌شود. از آب‌های زلال، بدون املاح و خنک استفاده کنید. می‌توانید درون تنگ قلیان، چند تکه یخ نیز بیاندازید. اگر از تنباکوی نارگیل استفاده می‌کنید، می‌توانید به جای استفاده از آب، از شیر استفاده کنید، با این کار، یک قلیان بسیار خوش طعم خواهید کشید. البته مراقب باشید، زیرا قلیان نارگیل با شیر، بسیار سنگین می‌باشد و ممکن است از پسش برنیایید، همچنین کمی دیرتر از قلیان‌های معمولی کام خواهد داد.

اگر قلیان‌تان را آماده خریده باشید، موقع اتصال بدنه به تنگ، از واشرهای مربوطه استفاده کنید. اما اگر اجزای آن‌را جداجدا خریداری کرده‌اید، ممکن است که بدنه بر روی تنگ به طور کامل جا نگیرد و لق بزند. برای سفت کردن بدنه بر روی تنگ، از پارچه خیس استفاده کنید. دقت داشته باشید که هیچ‌گونه درزی نباید در قلیان وجود داشته باشد، چه در اتصال بدنه و تنگ، چه در اتصال سری و بدنه و چه در اتصال شلنگ و بدنه.

حال نوبت به سری قلیان می‌باشد. قبل از گذاشتن توتون در سری، آن را با آب شسته تا طعم تنباکوی قبلی از آن پاک شود. بنا به مدت زمانی که می‌خواهید قلیان بکشید، تنباکو درون سری قرار دهید. دقت داشته باشید که اگر می‌خواهید زیاد قلیان بکشید، تا یک حد معینی می‌توانید تنباکو درون سری قرار دهید. برای این‌کار، می‌بایست دو یا سه بار تنباکوی قلیان را عوض کنید تا شما به کام خود برسید. تنباکوها را قبل از گذاشتن درون سری، از یکدیگر باز نمایید تا موقع کشیدن، هوا به طور کامل درون آن‌ها به جریان بیفتد.

بعد از قرار دادن تنباکو در سری، بر روی آن یک فویل بکشید. اگر فویل‌تان بیش از حد نازک می‌باشد، آن را دو لایه کنید، ولی مراقب باشید که به طور کامل به یکدیگر چسبیده باشند و بین آن‌ها فاصله وجود نداشته باشد، در غیر این صورت موقع کشیدن قلیان، صدای نابه‌هنجاری به گوشتان خواهد رسید. حال می‌بایست روی فویل سوراخ ایجاد نمایید. برای این‌کار، از یک وسیله تیز مانند قیچی‌های کوچک استفاده نمایید. استفاده از سوزن زیاد مناسب نیست. سعی کنید سوراخ‌ها را به صورت خط‌های سه، چهار میلیمتری وارد کنید. سوراخ‌هایی که به وسیله سوزن ایجاد می‌شوند، به علت ریز بودنشان، کام واقعی قلیان را به شما نشان نمی‌دهند.

حال، همه چیز آماده است، ذغال‌ها را برداشته و بر روی سری بگذارید و شروع به کشیدن کنید.

آداب قلیان کشیدن

  • با هر کسی شروع به قلیان کشیدن نکنید، قلیان حرمت بسیار خاصی دارد و باید با اهلش بنشینید.
  • سعی کنید قلیان را در جایی بگذارید که دیگر نیازی به تکان آن نباشد. زیرا در صورت تکان دادن، ذغال‌ها جابه‌جا شده و شما یک دفعه متوجه می‌شوید که کام قلیان پایین آمده است.
  • اگر یک‌نفری قلیان می‌کشید که خوش‌به‌حالتان! ولی اگر در جمع می‌خواهید قلیان بکشید، کسی که مسئول آماده‌کردن ذغال بوده است، بعد از آوردن قلیان، می‌بایست آن‌را چاق کند. همین‌که قلیان چاق شد و شروع به کام دادن کرد، می‌بایست آن‌را به بزرگترین فرد جمع که قلیان می‌کشد تعارف کند.
  • برای تعارف کردن قلیان، شلنگ قلیان زا از انتهای دسته به سمت خودتان خم کنید، و سپس آن‌را تعارف نمایید.
  • قلیان را بسیار آهسته بکشید. از گرفتن کام‌های تند به شدت خودداری کنید، زیرا این کار، سبب سوخته شدن سریع تنباکو خواهد شد.
  • مدت زمان قلیان کشیدن در یک جمع (بسته به تعداد افراد)، فرق می‌کند. سعی کنید قبل از آن‌که به شما بگویند، خودتان قلیان را به دیگری تعارف کنید.
  • خوب است همیشه به محض آماده شدن قلیان و چاق شدن آن، مجددا بر روی گاز ذغال بگذارید. با این کار، به محض کم شدن کام قلیان، می‌توانید ذغال آن را عوض کنید و دوباره کام قلیان را به حالت اول بازگردانید.
  • موقع خروج دود از دهان، آن را به هیچ عنوان به طرف کسی فوت نکنید. بهترین کار آن است که دود را به سمت بالا بفرستید.
  • هنگام قلیان کشیدن، می‌توانید کتاب شعر بخوانید، موسیقی گوش دهید و یا با دوستتان به دردودل بپردازید. با انجام این کارها، از قلیان کشیدنتان بیشتر لذت خواهید برد.
  • هیچ‌گاه با ذغال قلیان، سیگارتان را روشن نکنید. این‌کار در بعضی جوامع، به مراتب بالاتر از یک فحش ناموسی می‌باشد. اصلا سعی کنید جلوی قلیان سیگار نکشید. این‌کار از حرمت قلیان می‌کاهد.
  • همراه با قلیان، یک چیز شیرین میل بفرمایید، زیرا قلیان فشار خون آدم را پایین میاره و خدایی نکرده ممکنه از هوش برید. استفاده از چای‌وخرما، بسیار مرسوم می‌باشد.
  • دور آخر شلنگ قلیان را هیچ‌گاه باز نکنید. همیشه بگذارید یک دور شلنگ دور قلیان باقی بماند، سپس شروع به کشیدن کنید.
  • هنگام اتمام کشیدن قلیان، شلنگ آن را حتما جمع نمایید و به هیچ عنوان آن را بر روی میز یا زمین پرتاب نکنید.